Szanowny Czytelniku

Chcielibyśmy poinformować Cię o przetwarzaniu Twoich danych osobowych oraz zasadach, na jakich będzie się to odbywało po dniu 25 maja 2018 r., zgodnie z instrukcjami, o których mowa poniżej.

Od 25 maja 2018 r. zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane w skrócie również jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”). RODO obowiązywać będzie w identycznym zakresie we wszystkich krajach Unii Europejskiej, w tym także w Polsce, i wprowadza wiele zmian w zasadach regulujących przetwarzanie danych osobowych, które będą miały wpływ na wiele dziedzin życia, w tym na korzystanie z usług internetowych. Przed przejściem do serwisu naszym celem jest zapoznanie Cię ze szczegółami stosowanych przez nas technologii oraz przepisami, które niebawem wejdą w życie, tak aby dać Ci szeroką wiedzę i bezpieczeństwo korzystania z naszych serwisów internetowych Prosimy Cię o zapoznanie się z podstawowymi informacjami.

 

Co to są dane osobowe?

Podczas korzystania z naszych usług internetowych Twoje dane osobowe mogą być zapisywane w plikach cookies lub podobnych technologiach, instalowanych przez nas lub naszych Zaufanych Partnerów na naszych stronach i urządzeniach do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu udostępniania personalizowanych treści i reklam, bezpieczeństwa oraz analizowania ruchu na naszych stronach.

 

Kto będzie administratorem Twoich danych osobowych?

Administratorami Twoich danych osobowych będzie Fratria sp. z o.o., a także nasi Zaufani Partnerzy, tj. firmy i inne podmioty, z którymi współpracujemy przede wszystkim w zakresie marketingowym. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie pod niniejszym linkiem „Zaufani Partnerzy”.

 

Po co są nam potrzebne Twoje dane?

Aby dostosować reklamy do Twoich potrzeb i zainteresowań, zapewnić Ci większe bezpieczeństwo usług oraz dokonywać pomiarów, które pozwalają nam ciągle udoskonalać oferowane przez nas usługi.

 

Twoje uprawnienia

Zgodnie z RODO przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych osobowych i ich przetwarzania przez nas i Zaufanych Partnerów. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych, możesz ją w każdej chwili wycofać. Przysługuje Ci również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego – GIODO. Uprawnienia powyższe przysługują także w przypadku prawidłowego przetwarzania danych przez administratora.

 

Zgoda

Wyrażenie przez Ciebie zgody jest dobrowolne. W każdym momencie możesz również edytować swoje preferencje w zakresie udzielonej zgody, w tym nawet wycofać ją całkowicie, klikając w ustawienia zaawansowane lub wyrażając zgodę i przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Każde przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na właściwej, zgodnej z obowiązującymi przepisami, podstawie prawnej. Podstawą prawną przetwarzania Twoich danych osobowych w celu świadczenia usług, w tym dopasowywania ich do Twoich zainteresowań, analizowania ich i udoskonalania oraz zapewniania ich bezpieczeństwa, jest niezbędność do wykonania umów o ich świadczenie (tymi umowami są zazwyczaj regulaminy lub podobne dokumenty dostępne w usługach, z których korzystasz na naszych stronach internetowych). Jeśli chcesz się zgodzić na przetwarzanie przez Fratrię sp. z o.o. i jej Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zebranych w związku z korzystaniem przez Ciebie z naszych stron i aplikacji internetowych, w tym ich przetwarzanie w plikach cookies itp. instalowanych na Twoich urządzeniach i odczytywanych z tych plików danych, możesz w łatwy sposób wyrazić tę zgodę, klikając w przycisk „Zgadzam się i przechodzę do serwisu”. Jeśli nie chcesz wyrazić opisanej wyżej zgody lub ograniczyć jej zakres, prosimy o kliknięcie w „Ustawienia zaawansowane”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne.

 

Dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych osobowych oraz przysługujących Ci uprawnień przeczytasz na „Polityce prywatności”.

 

 

 

Close

Ustawienia zaawansowane

Aby dostosować reklamy i treści do Twoich potrzeb i zainteresowań, zapewnić Ci większe bezpieczeństwo usług oraz dokonywać pomiarów, które pozwalają nam ciągle udoskonalać oferowane przez nas usługi, podczas korzystania z naszych usług internetowych Twoje dane osobowe mogą być zapisywane w plikach cookies lub podobnych technologiach instalowanych przez nas lub naszych Zaufanych Partnerów na naszych stronach i urządzeniach do zbierania i przetwarzania danych osobowych.

 

 

 

 

Zgadzam się na przechowywanie w moim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowanie, moich danych osobowych pozostawianych w ramach korzystania oferowanych przez Wydawnictwo Fratria sp. z o.o. oraz zaufanych partnerów usług Wydawnictwa. Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych w ramach korzystania z oferowanych przez Wydawnictwo Fratria zaufanych partnerów usług. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

 

Dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych osobowych oraz przysługujących Ci uprawnień przeczytasz na Polityce prywatności.

 

 

 

FacebookSzukaj

Partnerzy serwisu

Partnerzy serwisu

Wydanie nr 2/2021

Kup e-wydaniePrenumerata

Konstytucje polskie


W polskiej tradycji prawnoustrojowej na plan pierwszy wysuwa się nasza ustawa zasadnicza z 3 maja 1791 r. Jak powszechnie wiadomo, była to pierwsza nowoczesna konstytucja europejska, a druga – po amerykańskiej – na świecie. Jej zapisy jedynie na krótko weszły w życie, niemniej stała się dla następnych pokoleń punktem odniesienia, symbolem naprawy Rzeczypospolitej i dążeń do odzyskania niepodległości. Jej autorzy z Hugo Kołłątajem, Ignacym Potockim, królem Stanisławem Augustem Poniatowskim (o czym pisze prof. Zofia Zielińska) i marszałkiem Sejmu Wielkiego Stanisławem Małachowskim na czele (tym uwiecznionym w centralnym miejscu obrazu przez Jana Matejkę, niesionym przez posłów Aleksandra Linowskiego i Ignacego Zakrzewskiego do katedry świętojańskiej) zapisali się trwale w polskiej historii. To właśnie w domu marszałka sejmu w nocy z 2 na 3 maja 1791 r. odczytano projekt konstytucji w obecności 83 senatorów i posłów, którzy przyrzekli poprzeć konstytucję następnego dnia. W następnym roku król obiecał zaś wybudować Świątynię Opatrzności Bożej, które to przyrzeczenie spełniły dopiero żyjące dziś pokolenia Polaków. 

 

Konstytucje czasów rozbiorowych nie były de facto tylko naszym dziełem, ale wręcz odwrotnie, mimo liberalnych rozwiązań (Księstwa Warszawskiego i Królestwa Polskiego) nosiły znamię obcości, praw narzuconych. To konstytucja majowa stała się ogniwem łączącym I Rzeczpospolitą z II RP i do dziś jej uchwalenie stanowi jedno z najważniejszych świąt narodowych. Z tego samego powodu, czyli jej niepodległościowego i religijnego charakteru, święto 3 Maja zostało zniesione w okresie Polski Ludowej, a w zamian za to kazano Polakom maszerować pod czerwonymi sztandarami dwa dni wcześniej.

 

Pamięć o Konstytucji 3 maja niosła posłów Sejmu Ustawodawczego, którzy niemal w przededniu plebiscytu na Górnym Śląsku uchwalili konstytucję marcową w 1921 r. W preambule do ustawy zasadniczej nawiązali autorzy tekstu do czasów Sejmu Wielkiego i jego dzieła – trzeciomajowej konstytucji. Podobnie jak wówczas 3 maja, tak teraz 17 marca posłowie przeszli z sejmu do katedry świętojańskiej, by uczcić ten historyczny moment. Podobnie jak wtedy 3 maja, posłowie mieli świadomość, że uchwalając konstytucję, stabilizują państwo – odzyskane po 123 latach niewoli i po wojnie z bolszewikami, której przebieg dowodził, jak cienkimi nićmi szyta jest nasza Niepodległa. Jak pisał następnego dnia Edward Dubanowicz w „Rzeczpospolitej”, polityk prawicy i sprawozdawca projektu konstytucji, po głosowaniu i słowach marszałka Sejmu Ustawodawczego Wojciecha Trąmpczyńskiego „zabrzmiała nieprzepartym wybuchem ta pieśń dziękczynna i błagalna zarazem, w której naród pomny swej tysiącletniej wielkości: 


„Boże, coś Polskę przez tak liczne wieki

Otaczał blaskiem potęgi i chwały…”

– modlił się o wybawienie z niewoli: 

„Przed Twe ołtarze zanosim błaganie,

Ojczyznę, wolność racz nam wrócić, Panie”


– a w której dzisiaj, po odwaleniu w przedziwnym biegu wypadków dziejowych trzech ogromnych kamieni grobowych oraz po spełnieniu się wielkiego cudu zjednoczenia i zmartwychwstania dane mu było zmienić słowa modlitwy:


„Ojczyznę, wolność, zachowaj nam, Panie”.


Historia realizuje się nadal, tym razem wraz ze zmieniającą się rzeczywistością. Dziś nadal, choć przytłoczeni pandemicznym grobowym kamieniem, pamiętamy, że Polska i wolność to wartości nierozdzielne, dla których warto i trzeba żyć. 


Jan Żaryn

Zespół wSieci Historii

Spis treści

3
GŁOS NACZELNEGO
JAN ŻARYN
W cieniu Holokaustu

 

10
W jądrze ciemności. Żydzi pod okupacją niemiecką
Przemysław Waingertner

 

Temat miesiąca

 

12
powstania śląskie
Bartosz Kuświk

 

18
Z Panteonu
Śląskiego
– Konstanty
Wolny
Karol Makles,
Zygmunt Woźniczka

 

20
Ukrywany (do dziś) autor Konstytucji 3 Maja
Zofia Zielińska

 

23
Oczami Litwina
Ilona Lewandowska

 

26
„Niech żyje Konstytucja”
Agnieszka
Bejnar-
-Bejnarowicz

 

29
„W Imię Boga Wszechmogącego! 
My, Naród Polski”
Krzysztof Tarka

 

WEHIKUŁ CZASU

 

32
Maj, czerwiec
MICHAŁ KOMUDA


Skarby AGAD

 

36
Pierwsza nowoczesna konstytucja w Europie
Jacek Krochmal


Tajemnice AAN

 

38
Z albumów wileńskiego oficera II RP
Rafał Kierzkowski


Dusza kontusza

 

40
Staropolska femme fatale?
Henryk Litwin


Władczynie

 

43
Katarzyna Jagiellonka
Marek Barański


Dawno temu

 

44
Krótka historia sporów o Somosierrę
Dominik Szczęsny Kostanecki


Zdarzyło się

 

 

46
To był
polski
browar!
Wacław Leszczyński

 

49
Prymas Tysiąclecia wobec świętych polskich
Karol Kalinowski

 

52
Przyniosło plon obfity
Jarosław Wróblewski

 

55
„Chitra Litwina”. Świadectwo o księdzu Kardynale Henryku Gulbinowiczu
Ks. prałat Józef Roman Maj

 

58
Generał Franco i jego ideał demokracji organicznej
Maciej Gloger

 

60
Zimna wojna oczami Kuklińskiego
Jan Łada

 

62
„Uszy konspiracji” – wielka sieć informacyjna
Mariusz Olczak

 

Felietony

 

61
László, czyli Władysław
Grzegorz Górny

 

71
1954 – rok przewrotu w Gwatemali
Paweł Skibiński

 

75
Demiurg
Antoni Dudek

 

75
Cichy bohater
Ryszard Czarnecki

 

89
Opowieści miejskie
Gabriela Sierocińska-Dec

 

96
Silva Rerum
Andrzej Skwarczyński

 

66
Dramatyczna historia „ojca” Dyzmy
Marta Cywińska

 

Polonia

 

68
„Prokrajowa” dywersja wśród emigracji
Krzysztof Tarka

 

Ziemiaństwo

 

72
Polska
arystokratka
i jej indiańskie inspiracje
Jarosław Kossakowski

 

Narracja USPL

 

76
Rozdrobnienie versus integracja
Marek Jan Chodakiewicz

 

Prasport

 

78
Pożar stadionu we Lwowie
Michał Kawęcki

 

81
Kryptonim „Żużel 88”
Grzegorz Majchrzak

 

Pełna kultura

 

82
Trofea
wielkiego zwycięstwa
Jerzy Miziołek

 

82
Bliźniacy
Michał Karpowicz

 

86
W kręgu Klio
Rafał Łatka

 

88
Rafał Łatka rozmawia z romanem graczykiem
Diabeł nie mógł

 

90
Elżbieta
Sieniawska, hetmanowa pracująca
Joanna Puchalska

 

Szlachetne zdrowie

 

92
Długa kariera szczepionek
Krzysztof Żaryn

 

Czym strzelać

 

95
Popularna
„suczka”
Kacper
Grochocki

 

Z fototeki IPN

 

98
Trzy wojny pancernego Marszałka
Artur Cieślik

 

Ze zbiorów MPW

 

99
Plomba z akcji „Góral”
Rafał Brodacki